از رایجترین انواع پنل‌های صفحه نمایش که در مانیتورهای امروزی شاهد آن هستیم می‌توان به پنل های  صفحه نمایش TN، VA و IPS اشاره کرد. هر کاربری قبل از خرید مانیتور باید با تفاوت بین فناوری‌های صفحه نمایش TN، VA و IPS آشنایی داشته باشد.

نوع پنل می‌تواند اطلاعات مهمی را در مورد نحوه عملکرد و رفتار صفحه نمایش فاش کند. قبل از اینکه به مقایسه فناوری‌های صفحه نمایش TN، VA و IPS بپردازیم به ترتیب مرور اجمالی بر هر یک از این پنل‌ها خواهیم داشت.

صفحه نمایش TV

TN قدیمی ترین فناوری LCD است و مخفف Twisted Nematic می‌باشد. این عبارت به صفحه نمایش حاوی بلور مایع که مولکولهای رشته ای به هم تابیده آن ، در صورت عدم وجود میدان الکتریکی روی محور مارپیچی آرایش می‌یابند و نور قطبیده شده را تا 90 درجه می‌چرخانند وقتی که بلور مایع روی محور جدید خود از طریق قطبی ساز خارجی قرار می‌گیرد اشاره دارد.

در اصل افکت TN برای تغییر تراز کریستال‌های مایع هنگام اعمال ولتاژ استفاده می‌شود. وقتی که ولتاژی وجود ندارد کریستا‌ها به اصطلاح در حالت off قرار می‌گیرند، مولکول‌های کریستال مایع 90 درجه پیچ خورده و با ترکیب با لایه‌های قطبی سازه شده اجازه عبور نور را می‌دهد. بعد از اینکه ولتاژ اعمال می‌شود این کریستال‌ها در اصل دست نخورده باقی می‌مانند و مانع از عبور نور می‌شوند.

راهنمای خرید مانیتور قسمت اول - مقایسه فناوری‌های صفحه نمایش TN، VA و IPS

صفحه نمایش VA

VA مخفف عبارت Vertical Alignment است. همانطور که از نام این پنل پیداست، این فناوری از کریستال‌های مایع که به صورت عمودی ترسیم شده‌اند استفاده می‌کند که هنگامی که ولتاژ اعمال می‌شود حالت کج شدگی پیدا می‌کنند تا نور را عبور دهند.

تفاوت اصلی بین IPS و VA این است که VA کریستال‌های عمودی دارند در حالی که IPS دارای کریستال‌های موازی هستند. چند نوع VA وجود دارد که می‌توان به Samsung SVA و AU Optronics AMVA اشاره کرد.

راهنمای خرید مانیتور قسمت اول - مقایسه فناوری‌های صفحه نمایش TN، VA و IPSصفحه نمایش IPS

IPS هم مخفف In-Plane Switching است و مانند همه LCD‌ها از ولتاژ برای کنترل تراز کریستال‌های مایع استفاده می‌کند. اما برخلاف TN، ال سی دی‌های IPS از جهت گیری کریستالی متفاوتی استفاده می‌کنند.

یکی از کریستال‌ها در موازات بسترهای شیشه ای قرار می‌گیرند که در اینجا با اصطاح In-Plane نمایش داده می‌شود. به جای تابیدن کریستال‌ها برای تغییر مقدار نور عبوری، در پنل‌های IPS کریستال‌ها می‌چرخند.

انواع زیادی از صفحه نمایش‌های IPS در بازار وجود دارد که هر کدام توسط سه تولید کننده بزرگ LCD که از اصطلاح‌های متفاوتی برای توضیح فناوری نوع IPS شان استفاده می‌کنند تولید می‌شوند. شرکت ال جی نام فناوری خود را IPS را می‌گذارد.

سامسونک اصطلاح PLS یا Plane-To-Line Switching را استفاده می‌کند در حالی که شرمت AU Optronics از اصطلاح AHVA یا Advanced Hyper Viewing Angle استفاده میکند. شما نباید AHVA را با نمایشگرهای معمولی VA اشتباه بگیرید.

به نظر من این اسم می‌تواند کمی گیج کننده باشد در حالی که AHVA یکی فناوری IPS مانند است. هر کدام از فناوری‌های IPS این شرکت‌ها کمی با هم تفاوت دارند اما اصول هر سه ریشه در IPS دارد.

مقایسه زاویه دید صفحه نمایش TN، VA و IPS

بزرگترین تفاوت بین این سه فناوری در زاویه دید است. پنل‌های TN ضعیف ترین زاویه دید را دارند و با تغییر قابل توجهی رنگ و کنتراست در هر دو جهت افقی و عمودی مواجه هستند. به طور معمول زاویه دید این پنل‌ها به عنوان 160/170 شناخته می‌شوند اما در حقیقه هنگام مشاهده هر نقطه صفحه نمایش (به جز مرکز آن) تغییرهای بسیار بدی خواهند داشت.زاویه دید

زاویه دید

پنل‌های VA و IPS به طور قابل توجهی بهتر هستند و IPS بهترین زاویه دید را دارد. زاویه دید پنل‌های IPS همانطور که انتظار دارید 178/178 است و تغییر رنگ و کنتراست زیادی را در هر زاویه شاهد نخواهید بود. VAها از این لحاظ خوب هستند اما به خوبی IPS‌ها نمی‌رسند و بیشتر این به علت تغییر کنتراست در زاویه‌های خارج از مرکز است.

با توجه به اینکه VAها و به خصوص TNها هنگام مشاهده از زوای مختلف برخی تغییرات رنگ و کنتراست را دارند مانند پنل‌های IPS برای کارهای حرفه ای مناسب نیستند به همین دلیل می‌بینید که اکثر مانیتورهای حرفه ای از نوع IPS هستند.

راهنمای خرید مانیتور قسمت اول - مقایسه فناوری‌های صفحه نمایش TN، VA و IPS

راهنمای خرید مانیتور قسمت اول - مقایسه فناوری‌های صفحه نمایش TN، VA و IPS

مقایسه روشنایی و کنتراست صفحه نمایش TN، VA و IPS

از نظر روشنایی هیچ تفاوت ذاتی بین فناوری‌ها وجود ندارد زیرا نور پس زمینه که میزان روشنایی را تعیین می‌کند از پنل کریستال مایع حدا است. با این حال تفاوت‌های قابل توجهی در نسبت کنتراست وجود دارد و این جایی است که کاربران هنگام خرید مانیتور باید بدان توجه داشته باشند.

هر دو پنل TN و IPS معمولا نسبت کنتراست 1000:1 را ارائه می‌دهند گرجه در تست‌های انجام شده تفاوت هایی وجود دارد. پنل‌های TN در کالیبراسیون دارای کمترین نسبت کنتراست هستند،

با یک پنل سطح پایه کنتراست بین 700:1 و 900:1 خواهد بود و پنل‌های خوب به کنتراست 1000:1دارند این در حالی است که IPS‌ها دامنه وسیعتری دارند. مانیتورهای دسکتاپ و برخی از منیتورهای لپ تاپ حداکثر می‌توانند به نسبت کنتراست 1500:1 دست پیدا کنند.

روشنایی و کنتراست

نه TN و نه IPS به دامنه VA نمی‌رسند. پنل‌های VA سطح پایه با نسبت کنتراست 2000:1 از نمونه هایی است که تست شده‌اند و به راحتی تا نسبت کنتراست 4500:1 می‌رسند. گرچه نسبت کنتراست 3000:1 بیشتر برای مانیتورهای معمولی است.

تلویزیون هایی از پنل VA به طور گسترده استفاده می‌کنند و نسبت کنتراست حتی بیشتری را ارائه می‌دهند. دیدن صفحه نمایش هایی با کنتراست 6000:1 چیز غیر عادی نیست. بنابراین اگر به دنبال صفحه نمایشی هستید که نسبت کنتراست زیادی را ارائه دهد باید پنل VA را انتخاب کنید.روشنایی و کنتراست