در مقاله امروز نارستان نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه را به شما آموزش خواهیم داد. استفاده از نرم افزارهای جاسوسی یکی از تهاجمی ترین روش هایی است که در فضای مجازی برای ورود به حریم خصوصی افراد استفاده می‌شود. این نرم افزار‌ها نه تنها بدون اجازه وارد حریم خصوصی افراد می‌شوند بلکه در بسیاری از موارد هم اقدام به استفاده ی غیر قانونی از اطلاعات شخصی آن‌ها می‌کنند. این را برای بارها در اطراف خود شاهد بوده ایم که افرادی به دنبال کوچک ترین نشانه ای از وجود رابطه بین دو نفر هستند. در مواردی بین دوستان و در بین زوجین نیز این گونه موارد بسیار دیده می‌شود که به منظور آگاهی از ارتباطات شخصی و یا کاری فرد می‌باشد. ممکن است که دوستی که قبل از آن با او رابطه داشته‌اید از این نرم افزار‌ها بر روی گوشی شما برای پی بردن به ارتباطات جدید شما بهره ببرد. یا این که همسر شما از آن‌ها برای پی بردن به ارتباط هایی که ممکن است شما با دیگران بر قرار کنید استفاده کند.

چگونه می‌توان فهمید که روی لپ تاپ شما نرم افزار جاسوسی نصب شده است؟

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

در هر یک از این حالات می‌توانید با استفاده از نکاتی که در این متن به شما گفته می‌شود تا حدودی موفق به یافتن این گونه نرم افزارها شوید. باید توجه داشته باشید که ممکن است اطلاعات شما جدای از کنجکاوی هایی که ذکر شد، بسیار مهم بوده و در صورت عدم توجه به این تهدیدها امکان دارد که با مشکل بزرگی در آینده رو به رو شوید.

برای همین چه شما چیزی برای مخفی کردن از دیگران داشته باشید و چه چیزی برای مخفی کردن از همسر یا دوست خود نداشته باشید باید با این نکات آشنا شوید تا بهتر بتوانید از حریم خصوصی خود محافظت کنید.

اما قبل از هر چیز آیا اطمینان دارید که بر روی گوشی هوشمند شما بدافزار و یا نرم افزار جاسوسی وجود دارد یا خیر؟ ما شما را با نحوه پی بردن به وجود و یا عدم وجود این گونه نرم افزار‌ها آشنا می‌کنیم و نحوه پاک کردن و حذف آن‌ها را هم به شما خواهیم گفت تا بتوانید از شر آن‌ها در گوشی همراه یا لپ تاپ خود خلاص شوید.

نشانه هایی از وجود نرم افزارهای جاسوسی بر روی کامپیوتر یا گوشی موبایل

نرم افزار‌های جاسوسی و spyware‌ها برای این طراحی شده‌اند تا بتوانند بدون این که شما متوجه شوید وارد هر بخشی از سیستم شما شوند و اطلاعات شما را بررسی کنند. این برنامه‌ها شاید بتوانند در حالی که شما خبری از وجود آن‌ها ندارید به تبادل داده بپردازند.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

مثال هایی از این گونه نرم افزار‌ها را می‌توان کی لاگرها  (keylogger) بر شمرد که به مانیتور و ضبط کلیدهایی که شما فشار می‌دهید می‌پردازند. این نرم افزارها می‌توانند کلیدهایی را که در صفحه کلید کامپیوتر خود فشار می‌دهید را در خود ذخیره کنند و یا این که از صفحه نمایش شما اسکرین شات بگیرند. اگر شما حس می‌کنید که کسی در حال کنترل حرکت‌های شما است، یا این که کسی به مکالمه‌های شما در گوشی همراهتان گوش می‌دهد، این می‌تواند زنگ خطری برای شما باشد تا بیشتر در مورد وجود این گونه برنامه‌ها حساس باشید و در پی یافتن آن‌ها بر آیید. برای این کار باید به کاوش در گوشی یا کامپیوتر خود بپردازید تا بتوانید آن‌ها را یافته و در پی حذف ان‌ها بر آیید تا از حریم خصوصی خود حفاظت نمایید.

استفاده بیش از حد از پهنای باند در انتقال داده در تلفن همراه یا کامپیوتر

نرم افزارهای جاسوسی از میزان بالایی داده در هنگام اتصال به اینترنت استفاده می‌کنند. برای همین در صورتی که بر روی سیستم شما نصب شده باشند میزان بالایی از پهنای باند را در اختیار خود می‌گیرند.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

اگر متوجه شدید که مصرف داده ی شما در طول ماه بیش از قبل شده است باید در مورد وجود آن‌ها بیشتر حساس شوید. در این حالت امکان این که یکی از این نرم افزارها بر روی گوشی شما وجود داشته باشد بیشتر است. این مصرف داده به دلیل این که spyware‌ها از پهنای باند اینترنت برای ارسال داده هایی که در خود جمع کرده‌اند استفاده می‌کنند روی خواهد داد. اما ممکن است که در مواردی شاهد باشید که spyware‌های پیشرفته، از میزان زیادی پهنای باند استفاده نکنند. در این حالت باید از راه‌های دیگر به وجود آن‌ها پی ببرید.

کاهش ناگهانی طول عمر باتری و وجود نرم افزارهای جاسوسی

این هم می‌تواند یکی از دیگر نشانه‌های وجود مشکل در سیستم شما باشد. در صورتی که در زمان استفاده از گوشی همراه ویا لپ تاپ خود متوجه شدید که شارژ باتری خیلی زودتر تمام می‌شود باید در مورد وجود نرم افزارهایی که این شارژ را مصرف می‌کنند بیشتر حساس شوید. اگر باتری شما خیلی زود خالی می‌شود، این می‌تواند در اثر وجود یک نرم افزار جاسوسی باشد که در حال استفاده از باتری برای اجرا شدن بر روی گوشی همراه یا لپ تاپ شما می‌باشد. این نرم افزارها به خصوص در زمانی که از دوربین یا اسپیکر گوشی شما استفاده می‌کنند و در حال جمع آوری داده از این راه‌ها هستند می‌توانند به سرعت شارژ باتری شما را کاهش دهند.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

برای این که بدانید که مشکل از باتری نیست، ابتدا در صورت امکان جدا کردن باتری، آن را با یک باتری دیگر جایگزین کنید تا ببینید که باتری دوم هم همین گونه است یا خیر. در حالتی که هر دو باتری به سرعت شارژ خود را از دست می‌دهند امکان این که چنین نرم افزارهایی بر روی سیستم شما وجود داشته باشد بیشتر است.

حذف نرم افزارهای جاسوسی و حل مشکل سرعت و عملکرد پایین سیستم

دلایل بسیاری را می‌توان برای کم شدن سرعت گوشی همراه یا لپ تاپ شما بر شمرد. حافظه ی سیستم می‌تواند پر شده باشد. یا این که سخت افزار و نرم افزار سیستم با هم سازگاری چندانی ندارند. اما در کنار این‌ها دلایل دیگری هم برای کاهش سرعت سیستم وجود دارد.

اگر سیستم شما با مشکل حافظه رو به رو نیست و یا این که نرم افزار و سخت افزار ان به خوبی با هم سازگار هستند، ممکن است که مشکل از جایی دیگر باشد. در این زمان اگر سرعت سیستم شما کاهش پیدا کرد باید در مورد وجود بدافزار‌ها و نرم افزارهای جاسوسی بیشتر محتاط باشید.

مشکل در خاموش کردن سیستم و ریستارت غیر منتظره

Spyware‌ها از سیستم شما استفاده می‌کنند و در پس زمینه در حال اجرا هستند. برای همین است که ممکن است در زمان خاموش کردن سیستم با مشکل مواجه شوید. اگر در زمان خاموش کردن تلفن همراه یا کامپیوتر خود با مشکل رو به رو شدید در این مورد بررسی بیشتری بکنید تا دلیل عدم خاموش شدن سیستم، را پیدا کنید. در مواردی هم ممکن است که سیستم شما بدون هیچ دلیل مشخصی ریستارت شود. این‌ها ممکن است نشانه هایی از دسترسی دیگران به سیستم شما باشد.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

هم چنین در صورتی که متوجه شدید که سیستم شما زمان بیشتری برای بستن برنامه‌ها و خاموش کردن نیاز دارد، باز هم SPYWARE‌ها می‌توانند دلیل این امر به دلیل اجرا شدن در پس زمینه سیستم باشند.

نویز غیر عادی در زمان برقراری تماس یا دریافت پیام‌های غیرمنتظره

در گذشته هنگامی که در حال مکالمه با استفاده از سیستم‌های با سیم بودید، این ممکن بود که به دلیل وجود نویز نتوانید به خوبی مکالمه کنید. این عدم پایداری در کیفیت صدا به دلیل مشکل در خطوط بود. امروزه، بیشتر شبکه‌ها دارای ارتباط پایداری هستند و با گذشته تفاوت زیادی کرده اند. دلیل ان هم سیگنال هایی قوی تر هستند که مخابره می‌شوند. برای همین در صورتی که صدای عجیب کلیک کردن را در زمان مکالمه می‌شنوید، بدان معنی است که گوشی شما در حال کنترل شدن است.

اگر پیام هایی غیر منتظره و عجیب دریافت می‌کنید، که دارای کاراکتر‌های عجیبی هستند، امکان دارد که یک نرم افزار غیر عادی بر روی سیستم شما نصب شده باشد. این یک زبان کد شده می‌باشد که ابزار جاسوسی استفاده می‌کند تا با محیط بیرون ارتباط بر قرار کند. اما در کنار ان نشانه ای از کیفیت پایین نرم افزار مورد استفاده می‌باشد که به خوبی نمی‌تواند خود را از دید شما مخفی نگه دارد.

حذف نرم افزارهای جاسوسی و دمای غیر عادی باتری

افزایش دمای باتری باید در اثر چند مشکل رخ دهد. اما اگر شما هیچ یک از این مشکل‌ها را در گوشی خود نداشته باشید، در صورتی که دمای باتری غیر عادی باشد، باید در مورد وجود این نرم افزارها بیشتر دقت کنید. این نشانه ای از فعالیت یک Spyware می‌تواند باشد که در حال تبادل داده با بیرون است.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

چگونه می‌توان یک spyware را تشخیص داده و از روی گوشی پاک کرد

اگر شما سیستمی دارید که از سیستم عامل ویندوز استفاده می‌کند، می‌توانید در نوار شروع (start bar) اقدام به بررسی وجود این بدافزارها بنمایید. روی لیست نرم افزارهای نصب شده دو بار کلیک کنید. اگر هیچ برنامه ی مشکوکی در این بخش نمی‌توانید ببینید، کلید‌های alt +ctrl + del را با هم فشار دهید. Task manager را در ادامه کلیک کنید تا بتوانید همه ی برنامه هایی که در حال حاضر در حال اجرا بر روی سیستم شما می‌باشند را ببینید. شاید بتوانید از این راه متوجه وجود نرم افزارهای مشکوک در سیستم خود شوید.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

امکان استفاده از msconfig هم به طور جدا گانه وجود دارد. در ویندوز با استفاده از نوار جستجو می‌توانید با این دستورات موفق به بررسی وجود نرم افزارهای ناشناخته در سیستم خود شوید. این نرم افزارها به طور معمول میزان بالایی از حافظه را اشغال می‌کنند. پروسه اجرای برنامه را به طور موقت متوقف کنید. اگر مطمئن نیستید که این برنامه چه کاری می‌کند، می‌توانید به صورت آنلاین برای آن جستجو کنید تا ببینید که برنامه ی مورد نظر چه نقشی را در کامپیوتر شما ایفا می‌کند. اگر با جست و جو در سایت‌های مختلف متوجه شدید که برنامه مورد نظر مشکوک بوده و می‌تواند برای سیستم شما مضر باشد آن را حذف کنید.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه

در سیستم‌های mac هم می‌توانید برای پی بردن به وجود برنامه‌های مضر و جاسوسی، روی Launchpad کلیک کنید. به خوبی سیستم خود را بررسی کنید تا بتوانید برنامه هایی که در حال حاضر در حال اجرا بر روی سیستم هستند را پیدا کنید. پوشه temp را بررسی کنید و فایل‌های مشکوک را حذف نمایید. سیستم شما این پوشه را برای اجرای سریع و باز کردن سایت‌ها و برنامه‌ها به وجود آورده است. اما این پوشه در خود فایل هایی بیش از فایل‌های موقت را حفظ می‌کند. بدافزارها و نرم افزارهای جاسوسی با احتمال زیاد در این پوشه خود را مخفی می‌کنند. می‌توانید برای  راهنمایی‌های بیشتر در مورد پوشه temp و فایل‌های آن و نحوه یافتن برنامه‌های مضر و حذف ان‌ها به نوشته‌های مرتبط با این موضوع مراجعه کنید.

نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه
  • یک نرم افزار ضد جاسوسی در سیستم خود نصب کنید. این بهترین راه برای اسکن لپ تاپ شما می‌باشد. این برنامه‌ها می‌توانند به طور عمیق درایوها را بررسی کنند و بد افزارها و نرم افزار‌های جاسوسی را پیدا کرده و آن را در صورت لزوم حذف نمایند. اگر در حال حاضر این برنامه‌ها را بر روی سیستم خود ندارید. می‌توانید آن‌ها را که در مواردی به طور رایگان در اختیار شما قرار می‌گیرند را نصب و از ان‌ها استفاده کنید. نمونه هایی از این نرم افزارها را می‌توان superantispyware و Malwarebytes دانست که می‌تواند توسط شما مورد استفاده قرار گیرد.
  • برای گوشی‌های اندروید، بررسی کنید که آیا تنظیمات گوشی اجازه ی دانلود و نصب برنامه‌ها را به منابع ناشناخته می‌دهد. اگر این امر بدون رضایت شما در حال انجام است، می‌تواند در اثر فعالیت نرم افزارهای مخرب در گوشی شما باشد. برای بررسی این موضوع به بخش settings > biometrics and security بروید (یا بخش security).
نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه
  • روی گزینه ی نصب برنامه‌های ناشناخته (install unknown apps) و یا allow unknown sources کلیک کنید. وجود هر گونه نرم افزار مشکوک را در این بخش بررسی کنید. البته باید توجه داشته باشید که تعدادی از این برنامه‌ها از نام‌های معمول استفاده می‌کنند تا شناخته نشوند. باید در این بخش تنظیمات نصب برنامه‌ها را روی not allowed تنظیم کنید.
نکاتی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی از کامپیوتر و تلفن همراه
  • می توانید برنامه root checker app را دانلود کنید. این برنامه در گوگل پلی وجود دارد. این برنامه می‌تواند برای شما وجود جیلبریک یا jailbreaking و نرم افزارهای جاسوسی را بررسی کند.
  • آیفون‌ها خیلی سخت تر هستند و نمی‌توان به راحتی اقدام به نصب و یافتن بد افزار و یا نرم افزار جاسوسی در آن‌ها نمود. اما چند راه وجود دارد که می‌توانید تشخیص دهید که آیا در آیفون شما این گونه نرم افزارها وجود دارد (یا این که بدافزاری روی گوشی نصب نشده است).

توجه: همه ی spyware‌ها نیاز به jailbroken device نصب شده بر روی سیستم، ندارند. اگر شما یک برنامه یا فرایند غیر عادی را در گوشی خود در حال اجرا می‌بینید، یک جست و جوی سریع به صورت آنلاین انجام دهید تا ببینید آیا این نرم افزار به طور قانونی در گوشی شما در حال فعالیت است، یا این که بدون اجازه در حال استفاده از گوشی شما می‌باشد.

قدم بعدی برای حذف نرم افزارهای جاسوسی

مانند هر کار دیگری در زندگی خود می‌توانید در این جا هم از حس ششم خود استفاده کنید و ببینید که آیا در سیستم هایی که استفاده می‌کنید نکته ای غیر عادی به نظر می‌رسد یا این که همه چیز نرمال است.

  • همین که کامپیوتر یا گوشی همراه خود را از وجود نرم افزارهای جاسوسی پاک کردید، بهتر است که از یک ابزار حذف spyware‌ها برای ارتقای امنیت سیستم خود بهره ببرید.
  • کارهای دیگری که می‌توانید انجام دهید تغییر کلمه ی عبورتان می‌باشد. به روز رسانی سیستم عامل شما هم می‌تواند به شما در یافتن برنامه‌های مخرب کمک کند.
  • با فراهم کننده ی سرویس خود تماس بگیرید تا در مورد وجود هر گونه اعمال خرابکارانه به آن‌ها هشدار لازم را بدهید. تا از حساب کاربری شما استفاده‌های غیر قانونی نشود. اگر گوشی یا سیستم شما داده‌های حساسی را در خود نگه می‌دارد که نباید در جامعه منتشر شود، می‌توانید در صورت مشاهده ی هر گونه فعالیت مشکوک با مراجع قانونی تماس بگیرید.

در نهایت می‌توانید از بازیابی تنظیمات کارخانه در کامپیوتر و یا گوشی همراه خود استفاده کنید. یا این که در صورت لزوم می‌توانید یک سیستم یا گوشی همراه جدید بخرید تا بتوانید خیلی بهتر از حریم خصوصی خود محافظت کنید.