رم (RAM) چیست؟ آشنایی با انواع مختلف رم ، تقریبا هر دستگاه محاسباتی به رم نیاز دارد. با بررسی دستگاه مورد علاقه خود (مانند گوشی‌های هوشمند، تبلت، کامپیوتر دسکتاپ، لپ تاپ و غیره) می‌توانید اطلاعاتی در مورد RAM مورد استفاده پیدا کنید. گرچه تمام رم‌ها دارای یک هدف مشترک هستند اما امروزه چندین نوع محتلف رم را می‌توان در این دستگاه‌ها پیدا کرد.

رم چیست؟

RAM مخفف عبارت Random Access Memory است و به معنای حافظه با دسترسی تصادفی می‌باشد که کامپیوترها معمولا برای مدیریت اطلاعات و حل مشکلات لحظه ای فضای ذخیره سازی از آن استفاده می‌کند.

شما می‌توانید رم را به عنوان یک کاغذ قابل پاک شدن در نظر داشته باشید که یادداشت؛ اعدام و ارقام را با مداد روی آن می‌نویسید. اگر نیاز به فضای بیشتری داشته باشید می‌توانید با پاک کردن اطلاعاتی که دیگر بدانها نیاز ندارید فضای نوشتاری بیشتری را بدست آورید. رم هم رفتاری مشابه با این کاغذ را برای ما بازی می‌کند.

در واقع از رم برای ذخیره موقت اطلاعاتی که برنامه‌های در حال اجرا بدان نیاز دارند استفاده می‌کند. تکه کاغذ بزرگتر به شما این امکان را می‌دهد که اطلاعات بیتری را روی کاغذ بنویسید و رم بزرگتر به شما اجازه می‌دهد اطلاعات موقت بیشتری را ذخیره کنید.

RAM دارای فرم فکتورها، معماری‌ها و ظرفیت‌های مختلفی می‌باشد که در هنگام ارتقاء رم سیستم باید آنها را در نظر داشته باشید چونکه سیستم شما فقط ز قطعات سازگار می‌تواند استفاده کند، برای مثال:

  • کامپیوترهای نسل قدیمی نمی‌توانند از جدیدترین فناوری‌های رم استفاده کنند.
  • رم لپ تاپ برای رم دسکتاپ کاربرد ندارد و بالعکس
  • رم همیشه با نسل‌های قبل سازگار نیست.
  • یک سیستم به طور کلی نمی‌تواند انواع یا نسل‌های مختلف رم را با هم ترکیب کند.

رم (RAM) چیست؟ آشنایی با انواع مختلف رم

SRAM (مخفف Static RAM)

  • زمان عرضه به بازار – دهه 1990 تا کنون
  • محصولاتی که از این نوع حافظه استفاده می‌کنند – دوربین‌های دیجیتال، روتر، چاپر، صفحه نمایش‌های LCD

یکی از دو نوع اصلی حافطه SRAM (دیگری DRAM) است که برای عملکرد خود نیاز به یک جریان برق ثابت دارد. به دلیل وجود جریان مداوم، SDRAM برای بازیابی اطلاعات ذخیره شده نیازی به رفرش شدن ندارد. به همین دلیل SRAM را استاتیک می‌نامند (برای ذحیره اطلاعات نیازی به تغییر نیست). با این حال SRAM یک نوع حافظه فرار است به این معنا که با قطع جریان برق تمام اطلاعات ذخیره شده از بین می‌روند.

از مزایای استفاده از SRAM می‌توان به مصرف برق کمتر و سرعت دسترسی سریعتر اشاره کرد و از معایب آن می‌توان به ظرفیت حافظه کمتر و هزینه‌های بالاتر تولید اشاره کرد و به دلیل ماهیتی که SRAM دارد از این نوع حافظه در حافظه کش پردازنده، بافر یا کش هارددیسک، مبدیل‌های دیجیتال به آنالوگ کارت‌های ویدیو استفاده می‌شود.

DRAM (مخفف Dynamic RAM)

  • زمان عرضه به بازار – 1970 تا اواسط دهه 1990
  • محصولاتی که از این حافظه استفاده می‌کنند – کنسول‌های بازی‌های ویدیویی، سخت افزار شبکه

DRAM یکی دیگر از انواع حافظه اصلی می‌باشد که برای عملکرد خود به رفرش کردن نیاز دارد. خازنی که داده‌ها را در DRAM ذخیره می‌کند به تدریج انرژی را تخلیه می‌کند. نداشتن انرژی به معنای از بین رفتن اطلاعات نیست. اما چون این نوع حافظه برای نگهداری اطلاعات به رفرش کردن مدام نیاز دارد به آن حافظه پویا گفته می‌شود.

DRAM هم یک حافظه فرار است و این بدان معناست که با قطع جریان برق تمام اطلاعات ذخیره شده از بین می‌رود. از مزایای استفاده از DRAM می‌توان به هزینه‌های پایین تر تولید و ظرفیت حافظه بیشتر اشاره کرد و از معایب آن می‌توان به مصرف انرژی بیشتر و سرعت دسترسی کندتر اشاره کرد، به دلیل همین خصوصیات از DRAM در حافظه سیستم و حافظه گرافیک ویدیویی استفاده می‌شود.

SDRAM (مخفف Synchronous Dynamic RAM)

  • زمان عرضه به بازار – سال 1993 تا کنون
  • محصولاتی که از این حافظه استفاده می‌کنند – حافظه کامپیوتر؛ کنسول‌های بازی ویدیویی

SDRAM یکی از حافظه‌های DRAM است که همزمان با کلاک پردازنده کار می‌کند، به این معنا که قبل از پاسخ دادن به داده‌های ورودی منتظر سیگنال کلاک می‌ماند. در مقایسه DRAM ناهمزمان است به این معنا که بلافاصله به داده‌های ورودی پاسخ می‌دهد.

اما مزیت عملکرد همزمان این است که پردازنده می‌تواند دستورالعمل‌ها را به صورت موازی پردازش کند که اصطلاحا به آن پاپ لاین گفته می‌شود 0دریافت یک دستورالعمل جدید قبل از این که دستورالعما قبلی کاملا انجام شود).

گرچه پاپ لاین بر مدت زمان لازم برای پردازش دستورالعمل‌ها تاثیر نمی‌گذارد اما به شما این امکان را می‌دهد تا دستورالعمل‌های بیشتری را به طور همزمان اجرا کنید. پردازش یک دستورالعمل خواندن و نوشتن در هر سیکل ساعت منجر به سرعت بالاتر عملکرد می‌شود. SDRAM به دلیل پشتیبانی از تقسیم حافظه به بانکهای جداگانه از پاپ لاین حمایت می‌کند.

SDR SDRAM (مخفف Single Data Rate Synchronous Dynamic RAM)

  • زمان عرضه به بازار – سال 1993 تا کنون
  • محصولاتی که از این حافظه استفاده می‌کنند – حافظه کامپیوتر؛ کنسول‌های بازی ویدیویی

SDR SDRAM اصطلاح گسترده تری از SDRAM است. سرعت داده واحد نشان می‌دهد که چگونه حافظه یک دستورالعمل خواندن و دیگری نوشتن را در هر سیکل ساعت انجام می‌دهد.

DDR SDRAM (مخفف Double Data Rate Synchronous Dynamic RAM)

  • زمان عرضه به بازار – سال 2000 تا کنون
  • محصولاتی که از این حافظه استفاده می‌کنند – حافظه کامپیوتر

DDR SDRAM مانند SDR SDRAM کار می‌کند اما فقط دو برابر سریعتر است. DDR SDRAM قادر به پردازش دو دستورالعمل خواندن و نوشتن در هر سیکل ساعت است، با وجود عملکرد مشابه، DDR SDRAM دارای اختلافات فیزیکی اسنت برای مثال این حافظه دارای 184 پین و یک اسلات منفرد برای اتصال است در حالی که SDR SDRAM دارای 168 پین و دو اسلات برای اتصال است. DDR SDRAM همچنین با اسلات‌های پایین تر (2.5 ولت) کار می‌کند.

DDR2 SDRAM شکل تکامل یافته DDR SDRAM است که سرعت دو برابری را ارائه می‌دهد، این حافظه سریعتر است چونکه می‌تواند با سرعت کلاک بالاتر اجرا شود. ماژول‌های حافظه DDR استاندارد (بدون اورکلاک) دارای سرعت 200 مگاهرتز می‌باشد در حالی که ماژول‌های حافظه استاندارد DDR3 با سرعت 533 مگاهرتز اجرا می‌شوند. DDR2 دارای ولتاژ بالاتر (1.8 ولت) و پین‌های بیشتر (240) است.

DDR3 SDRAM با پردازش سیگنال پیشرفته، ظرفیت حافظه بیشتر، مصرف انرژی کمتر و سرعت بالاتر کلام استاندارد نسبت به DDR2 SDRAM عملکرد بهتری را ارائه می‌دهد گرچه دارای همان تعداد پین‌های 240 است اما با نسخه‌های قبل سازگاری ندارد.

DDR4 SDRAM با پردازش سیگنال پیشرفته تر، حافظه بیشتر، مصرف برق پایین تر و سرعت کلاک استاندارد بالاتر نسبت به DDR3 SDRAM عملکرد را بهبود می‌بخشد. DDR4 SDRAM دارای 288 پین است و با نسخه‌های قبل سازگاری ندارد.

GDDR SDRAM (مخفف Graphics Double Data Rate Synchronous Dynamic RAM)

  • زمان عرضه به بازار – سال 2003 تا کنون
  • محصولاتی که از این حافظه استفاده می‌کنند – کارت‌های گرافیکی ویدیویی، بعضی از تبلت ها

GDDR SDRAM نوعی حافظه DDR SDRAM است که مخصوص رندر گرافیک ویدیویی طراحی شده است، به طور معمول در رابطه با یک پردازنده گرافیکی اختصاصی در کارت ویدیو، بازی‌های مدرن رایانه‌های شناخته شده هستند. اغلب بازی‌ها (مخصوصا بازی هایی که از نمایشگرهای با وضوح بالا 720p یا 1080p استفاده می‌کنند) به مشخصات سیستم و بهترین سخت افزار کارت ویدیو نیاز دارند.

GDDR SDRAM و DDR SDRAM دارای قابلیت‌های بسیار مشابه هستند اما دقیقا یکسان نیستند. تفاوت هایی در نحوه عملکرد GDDR SDRAM وجود دارد (مخصوصا در استفاده از گهنای باند نسبت به زمان تاخیر). انتظار می‌رود که حافظه‌های GDDR SDRAM مقدار زیادی از داده‌ها را پردازش کند اما لزوما این کار را با بیشترین سرعت انجام نمی‌دهد.

برای مثال شما می‌توانید این حافظه را به عنوان یک بزرگاراه 16 لاینه یا سرعت 55 مگاهرتز در نظر بگیرید در حالی که DDR SDRAM مانند یک بزرگراه 2 لاینه با سرعت 85 مگاهرتز می‌باشد.

فلش مموری

  • زمان عرضه به بازار – سال 1984 تا کنون
  • محصولاتی که از این حافظه استفاده می‌کنند – دوربین‌های دیجیتال، گوشی‌های هوشمند/تبلت ها، سیستم‌های بازی یا اسباب بازی‌های دستی

حافظه فلش نوعی رسانه ذخیره سازی غیر فرار است که بعد از قطع جریان برق تمام اطلاعات در آن حفظ می‌شود. حافظه فلش از نظر نوع و کارایی (یعنی ذخیره سازی و انتقال داده) به هاردهای SSD نزدیکتر است. حافظه فلش بیشتر در فلش مموری ها، چاپگرها؛ پلیرهای قابل حمل، کارت‌های حافظه، اسباب بازی‌های کوچک، PDA‌ها استفاده می‌شود.